Trong bài viết trước, Việt Anh đã chia sẻ với bạn về: 5 bí mật giúp cho một cô gái 22 tuổi vừa tốt nghiệp đại học ngoại ngữ khởi nghiệp thành công doanh nghiệp của mình, với số vốn chưa đến 10 triệu đồng. Chúng tôi sẽ còn trở lại trong chủ đề những bí quyết để thành công, tuy nhiên, hôm nay tôi muốn nói về một nguyên nhân thất bại.

Trong marketing, kinh doanh có một sai lầm lớn mà rất nhiều người đã và đang gặp phải dẫn đến việc họ thất bại, hoặc không thể phát triển, trong đó có tôi, một sai lầm mà Keith Cunningham (người Cha giàu trong cuốn sách Cha Giàu Cha Nghèo của Robert Kiyosaki) đã nhắc tới trong câu nói nổi tiếng của mình, đó là : “Hầu hết những người doanh nhân thất bại, không phải vì họ không tài giỏi, hay họ không chăm chỉ làm việc, mà vì họ làm sai thứ tự công việc, dẫn đến việc kinh doanh thất bại!”.

Keith J. Cunningham – Người Cha Giàu trong cuốn sách Cha Giàu, Cha Nghèo của Robert Kiyosaki. (Ảnh: Nodic Business Forum)

Sai lầm này đã khiến cho tôi gặp hết thất bại này đến thất bại khác, từ việc bắt đầu công việc điều hành kinh doanh dự án Dịch vụ vệ sinh công nghệ trong công ty của Cậu mình năm 2012, cho tới những công việc kinh doanh áo thun, đồ du lịch năm 2015, 2016, hay lần khởi nghiệp chính thức năm 2019 với công ty Wonderful Vietnam…

Tôi đã thất bại như thế nào?

Khi bắt đầu một công việc kinh doanh tôi thường nhìn thấy một ý tưởng nào đó thú vị ngoài kia, và ngay lập tức nhảy vào làm. Như khi tôi hoàn tất chuyến đạp xe 11 nước Đông Nam Á, tôi thấy Việt Nam mình quá đẹp mà chưa nhiều người biết đến, tôi lập công ty truyền thông với mong muốn quảng bá vẻ đẹp Việt Nam, tôi đầu tư tiền xây dựng ekip media, đi quay phim để lấy tư liệu và hy vọng rằng các công ty du lịch sẽ thuê mình quảng bá (mặc dù trước đó tôi từng hợp tác với những đơn vị như Traveloka, AirAsia, Vntrip, Atadi… và cả các đơn vị kinh doanh nhỏ).

Nhưng sự thật không phải vậy! Sản phẩm của chúng tôi có chất lượng không? Chất lượng! Nhưng không có ai trả tiền cho tôi để làm điều đó, tôi khó khăn lắm mới tìm được một khách hàng thì cũng chỉ nhận được 1 “chuyến đi miễn phí” làm video và họ xin video của chúng tôi về để sử dụng trong quảng cáo. Sai lầm ngu ngốc đó đã dẫn đến việc chúng tôi hết tiền trước khi có được khách hàng tiếp theo.

Sau đó tôi cũng kiếm được một vài hợp đồng quảng bá, nhưng ngân sách rất nhỏ, tôi nhận ra mình đã sai lầm: tạo sản phẩm trước mà không quan tâm tới thị trường có thực sự cần nó. Làm kinh doanh mà không tập trung vào khách hàng, vào thị trường, lại quá yêu sản phẩm của mình thường sẽ dẫn đến những thất bại như vậy.

Năm 2012, khi về Hải Phòng tiếp quản đội Dịch vụ vệ sinh công nghiệp cho cậu mình, với kiến thức non nớt về marketing online, chỉ bán mấy thứ lặt vặt trên internet… tôi không biết ngách của mình là gì, ai là khách hàng lý tưởng nhất mà tôi muốn phục vụ, không biết kết quả và giá tiền họ sẵn sàng chi trả… tôi chỉ nhận một số thông tin từ Cậu của mình, với mối quan tâm lớn về marketing, tôi tìm kiếm cách thức để làm điều đó. Tôi làm website, fanpage, tham gia BNI để kết nối với các anh chị chủ doanh nghiệp. Tôi có nhận được những hợp đồng đầu tiên: như vệ sinh văn phòng làm việc, nhưng rất ít, trong khi đó khách hàng mục tiêu của tôi là những người có nhà vừa mới xây xong, có khả năng chi trả, không muốn tự dọn, không có máy móc thiết bị để dọn… Giờ tôi nhận ra mình cũng đã mắc sai lầm đó.

Chỉ cho tới khi tôi được biết các bước làm đúng như sau:


Công việc kinh doanh thực chất là gì?

Công việc kinh doanh thực chất là giải quyết một vấn đề nào đó cho thị trường bằng một (hoặc nhiều) sản phẩm/dịch vụ.

  • Bước 1: Tìm kiếm những gì mọi người muốn.
  • Bước 2: Đi và lấy thứ đó (hoặc tạo ra nó)
  • Bước 3: Đưa nó cho họ!

Nhìn vào công thức đơn giản này tôi đã phải tự vỗ lên trán mình cái “đốp”! Mình đã bỏ qua bước đầu tiên, và là bước quan trọng nhất. Thực ra tôi biết rằng thị trường có nhu cầu đó, tuy nhiên, tôi không thực sự hiểu rõ, mà tôi đoán, tôi nghĩ, tôi dựa vào lăng kính chủ quan để nhận định vấn đề và tôi cho rằng người khác cũng nghĩ như vậy.

Đó là sai lầm cơ bản nhất của việc thiếu kiến thức. Sau đó tôi đã điều chỉnh lại theo một công thức đúng khác và mọi thứ lập tức xoay chuyển. Thay vì việc cố gắng tìm kiếm khách hàng, mời chào họ, tôi đã biết cách tạo ra sản phẩm/dịch vụ mà khách hàng chắc chắn sẽ cần, thậm chí tôi có thể tạo ra thứ khiến họ khao khát có được nó.

Ngay lập tức tôi ứng dụng trong công việc đào tạo của mình, từ việc chật vật để bán khóa học $150/8 buổi, tôi đã bán những chương trình cao cấp $1500, $5000, $7000, $10.000… Thay vì việc chỉ offer một gói triển khai quảng bá $1000, tôi đã offer $3000, $5000, $50.000 và nhiều hơn thế. Mọi thứ trở nên dễ dàng hơn khi tôi đặt con thuyền của mình trôi đúng dòng chảy, thay vì cố gắng để chèo ngược dòng nước siết.

Tôi đã làm điều đó như thế nào?

5 bước để bắt đầu một công việc kinh doanh

  1. Ngách: tôi lựa chọn cho mình một thị trường ngách mà tôi cảm thấy phù hợp. Tất cả những người làm việc tư vấn cùng tôi, dù họ trả tôi bao nhiêu tiền đi chăng nữa, $150 hay $15.000 thì việc đầu tiên họ cần phải làm là chọn cho mình một thị trường ngách phù hợp (không nên quá lớn nếu mới bắt đầu và cũng không được quá nhỏ).

Sau đó tìm hiểu: vấn đề thị trường đang gặp phải là gì. Hãy để ý điều tôi nhắc đến ở trên: doanh nhân là người giải quyết vấn đề của thị trường và nhận thù lao xứng đáng từ việc đó.

  1. Kết quả: tôi xác định rõ kết quả mà khách hàng mong muốn nhận được. Tôi không còn đoán nữa, tôi hỏi họ xem đâu là kết quả họ muốn nhận được?
  2. Giá: họ sẵn sàng chi trả bao nhiêu tiền để giải quyết vấn đề đó?
  3. Sản phẩm/dịch vụ: từ vấn đề, kết quả mong muốn và số tiền khác hàng bỏ ra tôi sẽ quyết định sản phẩm/dịch vụ mình chuyển giao cho họ là gì.
  4. Kênh: sau đó tôi mới lựa chọn xem kênh marketing, bán hàng là gì.

Nhưng khi tư vấn về marketing cho những người mới khởi nghiệp, hoặc những người đã kinh doanh du lịch lâu năm tôi nhận thấy mọi người thường hỏi tôi: nên chọn kênh nào? Làm thế nào để post bài đều đặn mỗi ngày? Công cụ nào hiệu quả? Vân vân…

Mọi người đều đang tập trung vào công cụ, nhưng tôi muốn bạn có cái nhìn tổng quan hơn về cách một công việc kinh doanh diễn ra, tôi không muốn bạn mắc phải sai lầm mà tôi đã mắc phải trong những lần khởi nghiệp trước của mình.

Đảm bảo từng bước diễn ra đúng, bạn sẽ tránh phải mất tiền oan. Khi làm đúng các bước trên, tôi có thể khởi nghiệp mà không cần phải kêu gọi đầu tư, tôi cũng không cần nhiều vốn, tôi có thể bán sản phẩm/dịch vụ trước khi quyết định đầu tư tiền để tạo ra nó. Khách hàng trả tiền cho tôi và tôi dùng tiền đó để nâng cấp và phát triển sản phẩm dịch vụ của mình. Tôi không phải cạnh tranh với nhiều người khi tôi chọn cho mình một ngách phù hợp. Hoạt động marketing trở nên dễ dàng hơn khi tôi chọn khách hàng lý tưởng, biết vấn đề và đưa ra thông điệp phù hợp…

Làm kinh doanh đúng thứ tự giống như bạn đặt thuyền mình trôi đúng dòng nước vậy, nó làm tôi nhớ tới trải nghiệm trượt thác ở Hòa Phú Thành (Đà Nẵng)

Lợi ích là rất nhiều, nhưng quan trọng nhất: đúng thứ tự, đúng hướng, bạn chắc chắn có thành công. Và điều này không phải do tôi nghĩ ra, mà tôi học được từ những người đã thành công khác. Tôi hy vọng rằng nó hữu ích với bạn, đừng quên chia sẻ bài viết, comment cảm nghĩ, góp ý hay phản biện nội dung bài viết này… tôi rất hoan nghênh bạn làm điều đó để bài viết được hoàn thiện hơn.

Tôi sẽ viết những bài blog chia sẻ kinh nghiệm về marketing, kinh doanh, khởi nghiệp, phát triển bản thân mỗi ngày trên blog của mình là: tranvietanh.com, cũng như viết nó trên trang fanpage Trần Việt Anh, facebook Trần Việt Anh – đón đọc nếu bạn quan tâm nhé!

Xin chào và hẹn gặp lại ở các bài viết tiếp theo.