Ảnh: The blowup – Unsplash.

Kỹ năng quan trọng nhất mà người làm kinh doanh cần master là gì?

Tôi quay cuồng với công việc, tôi thấy mình phờ phạc đi, gầy hơn trong gương, hình ảnh đó làm tôi thấy lo sợ. Tôi chưa bao giờ gầy như thế.

ôi bắt đầu tập tành kinh doanh từ cách đây khoảng 10 năm, nhưng thực tế ngay từ khi còn nhỏ mỗi lần về quê tôi đều quan sát cách Bá (Cách gọi chị của Mẹ ở Hải Dương) bán hàng, năm lớp 10 tôi đã kêu gọi nhóm bạn mình bán “diêm – muối” đợt tết và đã rất thành công, kiếm được hơn 700 nghìn, và mùa hè năm đó tôi đã phụ để học cách Bá mình bán quả vải…

Rồi sau này tôi kinh doanh áo thun, đồ du lịch… Nhưng thực sự khởi nghiệp công ty đầu tiên vào tháng 4/2019, tôi còn nhớ lúc đó, tôi thực sự rất e dè, gia đình tôi, cả bên ngoại và bên nội chưa có ai là doanh nhân thành công cả, chỉ có duy nhất cậu ruột của tôi có mở công ty một thời gian và rồi cũng phải đóng cửa, Bố Mẹ tôi giỏi chuyên môn nhưng cũng không mở công ty…

Nỗi sợ trong tiềm thức ngày còn bé

Và có một ký ức in sâu trong tâm trí tôi rằng :”Bố đã từng bị các chú thợ đến nhà đòi nợ lương khi Bố đứng ra làm cai thầu xây dựng”, nỗi sợ đó vẫn luôn ám ảnh trong tâm trí tôi dù ngày đó tôi còn rất bé. Và những câu nói của Mẹ tôi vẫn vang vảng đâu đó bên tai :”Bố không giỏi quản lý, chỉ giỏi chuyên môn thôi”.

Thú thực là tôi rất lo sợ khi mở công ty đầu tiên, những công việc kinh doanh của tôi trước đó như làm Dịch vụ vệ sinh công nghiệp, kinh doanh áo thun, đồ du lịch chỉ là những trải nghiệm tuổi trẻ, chỉ là một cửa hàng, còn việc mở một công ty lại hoàn toàn khác.

Thế rồi tôi tìm hai người bạn, truyền cho mọi người ý tưởng và nguồn cảm hứng (tôi rất giỏi khoản này) và chúng tôi bắt đầu mở công ty. Tôi lao vào làm việc, đầu óc lúc nào cũng chỉ có công việc, nhưng như tôi đã kể ở một bài viết khác “Sai lầm quan trọng nhất khiến công việc kinh doanh đầu tiên của chúng tôi thất bại” – tôi đã thất bại ở lần đầu tiên đó.

Bài học thất bại là một món quà

Khi đó sự tự tin, niềm tin của tôi vào bản thân mình gần như sụp đổ, vì tôi đã đặt rất nhiều niềm tin vào đó. Tôi may mắn nhận được một học bổng Lãnh đạo trẻ của viện lãnh đạo ABG, và ở đó, Thầy (nhưng chúng tôi vẫn gọi là Anh) Nguyễn Cảnh Bình (CEO Alphabook), Thầy Võ Trí Thành (Chuyên gia kinh tế tư vấn cho Thủ Tướng), Cô (chúng tôi thường gọi là Chị) Bùi Kim Thùy (Đại diện cấp cao tại Việt Nam của Hội đồng kinh doanh Mỹ-Asean), Thầy Lê Văn Cương (Nguyên viện trưởng viện nghiên cứu chiến lược Bộ công an)và nhiều Thầy Cô khác là những chuyên gia đi trước chúng tôi cả một đời người…
Các Thầy Cô chỉ ra cho chúng tôi (những người đã có chút nếm trải mùi vị thất bại) rằng “thất bại là chuyện đương nhiên, và là một món quà” – một sự thật hiển nhiên đó nhưng thật khó để hiểu và chấp nhận với những thanh niển trẻ tràn đầy nhiệt huyết và có phần hiếu thắng như chúng tôi. Có lẽ điều ấn tượng nhất với tôi trong toàn bộ quá trình tham gia học bổng đó là câu nói “Thất bại là một món quà, hãy sưu tầm thất bại trước tuổi 30”.

2 điều tôi muốn chia sẻ với bạn

Đó là khoảnh khắc “aha” có lẽ sẽ là bước ngoặt trong sự nghiệp của tôi. Nhưng điều đó thì có liên quan gì đến bài viết này? Tôi không định động viên bạn về việc hãy thất bại thật nhiều đâu, mà có 2 điều muốn nói: (1) Nếu bạn từng thất bại thì đừng lo lắng, hãy tự tin lên nhé! Và (2) tôi sẽ chỉ cho bạn một bí mật quan trọng để bạn khởi nghiệp/kinh doanh không sợ thất bại.

Điều đầu tiên tôi đã chia sẻ với bạn qua câu chuyện khi tôi tham gia học bổng. Còn điều số (2), tôi ước mình biết duy nhất 1 điều này thôi khi tôi bắt đầu công ty đầu tiên của mình, hoặc bất cứ công việc nào kinh doanh trước đó.

Kỹ năng quan trọng nhất mà người làm kinh doanh cần master là gì?

Theo bạn, với người làm kinh doanh, khởi nghiệp thì đâu là kỹ năng chuyên môn bạn cần giỏi đầu tiên, trong hàng núi kỹ năng mà bạn cần biết (vận hành, sản phẩm, dịch vụ, nhân sự, marketing, bán hàng, tài chính, kế toán, đầu tư… ôi mẹ ơi, một núi kiến thức)?

Với tôi, kỹ năng quan trọng nhất giúp tôi thành công khi kinh doanh là: marketing và bán hàng. Có thể bạn sẽ phủ nhận, nhưng tôi sẽ lấy cho bạn một ví dụ.

Hãy nhìn Apple, một công ty công nghệ, và ai cũng biết Steve Jobs là huyền thoại của Apple phải không? Có thể bạn sẽ lập luận logic theo kiểu “Nếu Apple là công ty công nghệ, thì Steve Jobs phải giỏi công nghệ” phải không nào? Nhưng thực tế, Steve Jobs không giỏi công nghệ! Steve Jobs giỏi kinh doanh, và Steve Jobs là một người giỏi marketing-bán hàng. Ông ấy giỏi mang những chuyên môn công nghệ đến với mọi người, cải tiến nó. Apple có 3 founder là Steve Jobs, Steve Wozniak và Ronald Wayne. Và người lập trình ra máy Apple I là Steve Wozniak.

Aha! Tôi đã có khoảnh khắc aha khi nghe câu chuyện này. Bạn đã đọc cuốn sách Cha Giàu, Cha Nghèo của Robert Kiyosaki chưa? Nếu đọc rồi chắc hẳn bạn sẽ nhớ người Cha Giàu dạy cho đứa con của mình là :”Con không cần giỏi tất cả mọi thứ, khi có tiền con có thể thuê những người giỏi làm việc cho mình” – tôi không nhớ chính xác nguyên văn câu nói vì tôi đọc nó cách đây 10 năm rồi, nhưng đó cũng là một khoảnh khắc aha trong tôi, tôi biết rằng mình không cần giỏi tất cả mọi thứ.

Nhưng thực tế, khi làm kinh doanh, chúng ta phải biết mọi thứ, chúng ta phải hiểu cách nó vận hành, sau đó thuê những người khác thay chúng ta phụ trách – ý tôi là như vậy.

Quay trở lại với câu hỏi trên :”Đâu là kỹ năng chuyên môn quan trọng nhất mà người làm kinh doanh/khởi nghiệp cần có?” – Theo tôi đó là marketing và bán hàng!

Chúng ta cần giỏi marketing và bán hàng để: tìm kiếm xem thị trường đang gặp vấn đề gì và chúng ta có thể giải quyết nó như thế nào (đây gọi là tư duy thiết kế – design thinking)

Chúng ta cần giỏi marketing và bán hàng để: đem một ý tưởng, một sản phẩm, dịch vụ đến với mọi người (đây là thu hút khách hàng tiềm năng và bán hàng).

Chúng ta cần giỏi marketing và bán hàng để: bán ý tưởng kinh doanh của chúng ta cho nhà đầu tư, cho co-founder, cho nhân viên…

Chúng ta cần giỏi marketing và bán hàng để: trở nên khác biệt và vượt trội so với đối thủ cạnh tranh.

Nếu không có marketing & bán hàng, chẳng có việc gì diễn ra cả. Nếu Steve Jobs không mang chiếc Apple I đến mọi người, thì ngày nay tôi đã không có một chiếc Mac siêu nhanh, siêu hiệu năng để viết những dòng này cho bạn.

Chia sẻ của người Cha Giàu

Vậy nên với tôi, kỹ năng đầu tiên và quan trọng nhất khi tôi làm kinh doanh sẽ là: marketing và bán hàng – để có khách hàng, có tiền, để doanh nghiệp của tôi có máu và oxy để tiếp tục sống, tiếp tục cải tiến, phát triển. Sau đó tôi sẽ tập trung phát triển sản phẩm, dịch vụ của mình. Lo khâu vận hành, nhân sự. Đó là bài học tôi đã rút ra, và cũng là lời mà người Cha Giàu của Robert Kiyosaki – mãi sau này tôi mới biết tên ông ấy là Keith J.Cunningham – thầy của những triệu phú Mỹ, tôi cũng có một quyển sách của ông ấy trong giá sách, tên của nó là: The Road Less Stupid.

Và ông ấy có nói rằng :”Hầu hết những người làm doanh nhân thất bại không phải vì họ không làm việc, cũng không phải vì họ không có năng lực, mà vì họ làm sai thứ tự, dẫn đến việc hết nguồn lực trước khi thành công”.

Thứ tự đúng là gì?

Khảo sát và chọn cho mình 1 thị trường (ngách phù hợp) – Tìm vấn đề thị trường đang còn lỗ hổng – Hỏi xem kết quả họ muốn nhận được là gì – Tìm hiểu xem họ sẵn sàng chi trả bao nhiêu tiền – Thiết kế một sản phẩm khả thi tối thiểu (sản phẩm này bạn có thể tự tạo ra hoặc lấy nó từ người khác) – Đưa nó cho họ. Tất cả những công đoạn này đều là những hoạt động của: marketing và bán hàng.
Và theo bạn kỹ năng cần giỏi đầu tiên là gì? Hãy chia sẻ cảm nghĩ/phản biện của bạn nhé!